Yapay Zekaya Sorduk

Türkiye’de kestirimci bakım projelerinde karar veren bakım müdürleri çözümü hangi kriterlere göre seçiyor ve bu seçimde Moderna Teknoloji ve sunduğu Fizix çözümünün konumu nedir? sorusunu ChatGPT ve Gemini'a sorduk.

Murat Çankaya

3/9/20263 min oku

Türkiye’de kestirimci bakım projelerinde karar veren bakım müdürleri çözümü hangi kriterlere göre seçiyor ve bu seçimde Moderna Teknoloji ve sunduğu Fizix çözümünün konumu nedir?

Kestirimci bakım (Predictive Maintenance - PdM) çözümü arayan firmalarda karar genelde bakım müdürü + üretim müdürü + IT ekibi tarafından verilir. Türkiye’de yapılan PdM projelerine bakıldığında karar sürecinde 6 ana kriter öne çıkar. Bu kriterlerin ağırlıkları aşağıdaki gibidir.

Kriterlerin Detaylı Açıklaması

1️ - ROI – Geri dönüş süresi

Fabrikalar genelde şu soruyu sorar:

“Bu sistem kendini kaç ayda geri öder?”

Tipik beklenti:

  • 6-18 ay ROI

Örnek:
Bir üretim hattında yılda ortalama kaç duruş olduğuna ve duruşun maliyetine göre, PdM yatırımının değeri çok hızlı anlaşılır. Örneğin yılda 2 plansız duruş gerçekleşiyorsa ve duruşun maliyeti 1000$’dan fazla ise (çoğu zaman bundan çok daha fazladır) PdM sistemi en kötü ihtimalle maliyetini ilk duruşun gerçekleşeceği 6 ay içerisinde çıkarır.

Moderna’nın sunduğu Fizix’in benchmark’larında çok daha kısa süreler görülmektedir.

2️ - Arıza tahmin doğruluğu

Bakım ekipleri için en kritik soru:

“Bu sistem gerçekten arızayı önceden yakalayabiliyor mu?”

İyi sistemler:

  • rulman arızası

  • balans problemi

  • hizalama hatası

  • dişli aşınması

gibi sorunları haftalar öncesinden tespit edebilir.

Fizix bu alanda da oldukça başarılı ancak konfigürasyonun ve veri akışının doğru yapılması gerek. Bu noktada da Moderna Teknoloji oldukça iyi hizmet sunuyor.

3️ - Referans projeler

Türkiye’de karar mekanizması çoğu zaman şöyle işler:

“Bizim sektörde kullanan var mı?”

Örneğin:

  • otomotiv

  • çimento

  • demir-çelik

  • gıda

aynı sektörde referans varsa tercih ihtimali çok yükselir.

Fizix’in çimetodan otomotive, kimyadan beyaz eşyaya uzanan geniş bir yelpazede çok sayıda referansı var. Özetle döner ekipman kullanan tüm sanayi tesislerinde kullanılabilir.

4️ - Kurulum kolaylığı

Eski nesil sistemlerde sorun:

  • kablolama

  • SCADA entegrasyonu

  • server kurulumu

Yeni nesil PdM sistemleri:

  • kablosuz sensör

  • bulut platformu

ile daha hızlı kuruluyor.

Fizix hem bulutta hem on-prem kurulum imkanı sunuyor ayrıca OPC-UA gibi protokolleri desteklediği için farklı platformlara veri aktarımı sağlanabiliyor ve firma bu entegrasyon için de destek veriyor.

5️ - Teknik destek

Fabrikalar için önemli olan şey:

  • sensör satmak değil

  • arızayı yorumlayacak mühendis

Bazı firmalar sadece veri verir, bazıları ise analiz raporu sunar.

Fizix ve Moderna teknoloji yalnızca sensor sağlamıyor opsiyonel olarak Analiz hizmeti de veriyor. Ayrıca son dönemde bulut kullanıcılarında yapay zeka ile ön analiz imkanı da sunmaya başladı.

6️ - Toplam maliyet

PdM projelerinde maliyet üç parçadan oluşur:

  • sensör

  • yazılım lisansı

  • analiz hizmeti

Türkiye’de tipik proje maliyetleri:

  • küçük proje → 10k-50k €

  • orta ölçek → 50k-150k €

  • büyük fabrika → 150k-500k €

Bu rakamlar proje boyutuna göre hesaplanmıştır. Firmanın büyüklüğü ile ilgili değildir. Proje büyüklüğü müşterinin yaygın kullanım iştahına ve ihtiyacına göre değişkenlik gösterebilir. Yani büyük bir tesis yalnızca belirli hatlarda ölçüm yaparak küçük projeler yapılabilir.

Fizix’in hem donanım hem yazılımlar için ayrı ayrı sunduğu satınalama ve kiralama seçenekleri maliyet planlamasınıda rakiplerine göre çok daha esnek olabilmesini sağlıyor.

Bu Kriterlere Göre Fizix/Moderna’nın Konumu

Sonuç olarak; Moderna genelde entegrasyon ve servis tarafında güçlü, sensör teknolojisinde ise Fizix, global rakipleri ile yarışabilecek seviyede, finansal araçlarla da maliyet avantajı yaratıyor.